"Nên có khảo sát thiệt hại của doanh nghiệp sau các vụ xô xát"

Sau sự cố ở Vũng Áng và Bình Dương, trong lúc hốt hoảng nhiều nhà đầu tư muốn về nước ngay lập tức. Nên tiến hành khảo sát về thiệt hại của các DN và có biện pháp quyết liệt để lấy lại lòng tin của DN, đại diện Hiệp hội DN FDI cho biết.

Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) cho rằng Chính phủ Việt Nam đã xử lý tình huống rất tốt. Ông cũng cho rằng những sự cố không hay có thể biến thành điều tốt khi người ta xử lý tốt. 


Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (Ảnh: T.N)
Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (Ảnh: T.N)


Trước khi xảy ra sự cố công nhân đập phá nhà máy ở Vũng Áng (Hà Tĩnh) và Bình Dương, đã có những nhận định rằng khi Việt Nam thông qua Hiệp định Thương mại Xuyên Thái Bình Dương (TPP) vào cuối năm nay thì thu hút vốn FDI sẽ tăng lên. Ông có nhận định gì về vấn đề này?

Khi gia nhập TPP thì thu hút vốn đầu tư FDI chắc chắn sẽ tăng đối với một số ngành trong đó có nông nghiệp vì TPP rất quan trọng xuất xứ hàng hóa khi xuất khẩu vào thị trường của các nước tham gia hiệp định này.

Vừa rồi, một số phần tử đã lợi dụng quan hệ Việt Nam - Trung Quốc xấu đi để kích động gây thiệt hại cho một số nhà đầu tư Trung Quốc và Đài Loan, thậm chí một số nhà đầu tư khác như Nhật Bản… đã gây bức xúc trong dư luận. Thực ra, theo tôi hiểu, tất cả những người Việt Nam bình thường nhất, những người chân chính không ai ủng hộ hành động này mà người ta phản đối rất kịch liệt.
 
Chính phủ Việt Nam lúc đầu có thể hơi bất ngờ xong tôi nghĩ đã xử lý tình huống rất tốt. Tôi rất ấn tượng khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ đạo gửi tin nhắn tới tất cả các thuê bao di động ở Việt Nam để đảm bảo trật tự an ninh, an toàn xã hội, đây là một tín hiệu tích cực. Điều quan trọng là sau sự cố chúng ta làm thế nào để lấy lại hình ảnh, lấy lại niềm tin và củng cố niềm tin của các nhà đầu tư.
 
Theo ông, Chính phủ Việt Nam nên có những biện pháp nào để bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư nước ngoài ở Việt Nam và củng cố lòng tin của các nhà đầu tư nước ngoài ở Việt Nam?   
Theo tôi việc đầu tiên là phải xử lý những phần tử gây rối và việc này chúng ta đã làm rồi. Tiếp theo là nên tiến hành một cuộc điều tra khảo sát luôn về các thiệt hại của các nhà đầu tư, từ đó sẽ có những chính sách ưu đãi về thuế, đất đai… để mời người ta quay lại, dần dần lấy lại niềm tin của họ.

Tại cuộc họp gần đây giữa lãnh đạo tỉnh Bình Dương và các doanh nghiệp thì các doanh nghiệp có kiến nghị là Chính phủ nên có hỗ trợ phần nào thiệt hại của các doanh nghiệp trong các vụ xô xát gần đây. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

Tôi nghĩ, tốt nhất là kết hợp giữa các giải pháp. Chính phủ có thể hỗ trợ họ phần nào để họ khôi phục lại sản xuất nếu họ cam kết. Tiếp theo là hỗ trợ họ dần dần thông qua các chính sách về thuế.

Hiện nay, nước ta chưa có luật rõ ràng về bảo hộ đầu tư vì khi có luật này thì sẽ có một cơ quan đứng ra chịu trách nhiệm đền bù. Qua việc này, Chính phủ nên có những quy định rõ ràng liên quan đến vấn đề này.

Nhiều người đánh giá cao cách xử lý vấn đề của Chính phủ sau các sự cố vừa qua. Tuy nhiên, theo quan điểm riêng của ông, liệu thu hút vốn FDI có bị giảm trong thời gian tới không?
Tôi nghĩ giảm hay không thì cần có thời gian. Điều quan trọng là sau vụ việc này chúng ta sẽ tiếp tục giải quyết như thế nào để các nhà đầu tư thấy yên tâm rằng trước những biến động lớn như vậy họ sẽ được bảo hộ và họ lấy lại niềm tin. Khi họ lấy lại được niềm tin thì không những đầu tư nước ngoài vào Việt Nam vẫn giữ được một tốc độ như cũ mà thậm chí còn tốt hơn. Tôi nghĩ những cái xấu có thể biến thành cái tốt khi người ta xử lý tốt. 


Lấy lời khai các đối tượng tham gia gây rối, trộm cắp tài sản trong vụ xô xát ở Vũng Áng
Lấy lời khai các đối tượng tham gia gây rối, trộm cắp tài sản trong vụ xô xát ở Vũng Áng

Sau những sự cố xảy ra ở Hà Tĩnh và Bình Dương, ông có thấy doanh nghiệp nước ngoài nào nhất là doanh nghiệp Trung Quốc hay Đài Loan có động thái rút đầu tư ở Việt Nam không?
Hiện nay chưa có thống kê chính thức về vấn đề này. Tuy nhiên, trong lúc hốt hoảng cũng có nhiều nhà đầu tư lo sợ cả về tài sản và tính mạng của họ. Có những người nói rằng họ sẽ lên máy bay về nước ngay lập tức. Tuy nhiên mấy ngày gần đây mọi người đang dần trấn tĩnh trở lại. Tôi chắc rằng Chính phủ Việt Nam sẽ có những biện pháp kiên quyết và hiệu quả để giữ chân những nhà đầu tư và chứng minh cho các nhà đầu tư thế giới thấy rằng chúng ta có một nền chính trị ổn định và một nền an ninh ổn định và chúng ta sẵn sàng bảo hộ cho họ.

Đã có những ý kiến cho rằng chúng ta nên lựa chọn đối tác kinh tế khác thay vì Trung Quốc trong khi hiện nay Trung Quốc vẫn là nhà đầu tư tương đối lớn, là thị trường xuất khẩu và cũng là nhà nhập khẩu lớn của nước ta. Ông đánh giá gì về vấn đề này?

Các tổ chức quần chúng và cá nhân có những hoạt động để biểu thị lòng yêu nước thì Chính phủ cũng không cấm nhưng phải làm có tổ chức. Tôi nghĩ rằng bản thân Nghị quyết 103 về định hướng nâng cao hiệu quả thu hút, sử dụng và quản lý đầu tư trực tiếp nước ngoài và thực tế chúng ta cũng nên có những chọn lọc trong đầu tư chứ không nên đầu tư công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường, tiêu tốn nhiều năng lượng, tốn nhiều đất đai…
 
Chính sách thì là chính sách chung, không có luật nào không áp dụng cho Trung Quốc. Nếu Trung Quốc mang công nghệ tốt vào thì ta vẫn sẵn sàng đón nhận. Nhưng có một thực tế là các nhà đầu tư Trung Quốc thường mang những công nghệ không cao vào Việt Nam, sử dụng quá nhiều lao động và khai thác nhiều tài nguyên…Với chính sách đầu tư có chọn lọc thì chúng ta có thể khắc phục được và chúng ta cũng có những hàng rào kỹ thuật để làm điều đó.
 
Ông có nhắn gửi gì tới các nhà đầu tư nước ngoài?

Tôi nghĩ là các nhà đầu tư nên bình tĩnh vì từ lâu nay chính trị - xã hội ở Việt Nam rất ổn định. Các nhà đầu tư nên yên tâm, tiếp tục nghiên cứu và tiếp tục làm ăn ở Việt Nam. Những chính sách về đầu tư ở Việt Nam sau khi có Nghị quyết 103 của Chính phủ và sau những buổi gặp mặt giữa Thủ tướng và doanh nghiệp thì tôi nghĩ rằng những cam kết của Chính phủ Việt Nam với các nhà đầu tư nước ngoài là rất tốt. Luật đầu tư và thương mại ở Việt Nam đang dần dần được cải thiện. Vấn đề là làm sao Việt Nam có thể thực thi những quyết tâm đó của Chính phủ, thực thi những luật lệ đó cho hiệu quả.

Xin cảm ơn ông!

Từ khóa